Wanneer zijn marters het meest actief?

Steenmarter in de nacht actief onder je dak

Marters zijn vooral actief in de avond en nacht. Tussen 20:00 en 06:00 gaan ze op pad om voedsel te zoeken en een veilige plek te vinden om te schuilen. Daarbij kruipen ze graag richting zolders, daken en andere rustige plekken rond woningen. Hun gedrag verandert met de seizoenen. De grootste overlast ontstaat in het voorjaar en de vroege zomer, wanneer de voortplantingsperiode begint en marters intensiever bewegen en vaker naar nestplekken zoeken.

Wat zijn marters en waarom is hun activiteit belangrijk om te kennen?

Marters zijn kleine roofdieren uit de familie van de marterachtigen, waarbij in Nederland voornamelijk de steenmarter en boommarter voorkomen. De steenmarter is ongeveer zo groot als een huiskat, maar slanker gebouwd met kortere poten. Deze dieren leven bij voorkeur in de buurt van gebouwen en zoeken graag beschutte plekken in huizen, schuren en zelfs auto’s om te rusten of te schuilen.

Het helpt om hun gedrag te kennen als je schade wilt voorkomen. Steenmarters weten namelijk precies waar ze naar binnen kunnen. Ze klimmen gemakkelijk via dakgoten omhoog en verdwijnen zonder moeite onder dakpannen. Eenmaal binnen kunnen ze isolatiemateriaal los trekken, kabels doorknagen en zorgen voor veel geluid in de nacht.

Steenmarters zijn alleseters en passen zich makkelijk aan hun omgeving aan. Omdat ze graag rustige, verhoogde plekken opzoeken, zijn zolders en andere afgesloten ruimtes in woningen voor hen bijzonder aantrekkelijk. Door te begrijpen wanneer en hoe ze zich verplaatsen, kun je gericht maatregelen nemen en voorkomen dat ze zich ergens nestelen waar je ze niet wilt hebben.

Op welke tijdstippen zijn marters het meest actief?

Marters zijn voornamelijk nachtdieren met hun hoogste activiteit tussen zonsondergang en zonsopgang. De meeste geluiden hoor je tussen 20:00 en 06:00, met als absolute piekmomenten de schemering en de uren erna.

Zodra de zon onder is, komen ze hun schuilplaats uit om eten te zoeken en hun territorium te verkennen. Dat betekent veel heen-en-weergeloop, geritsel, tikjes en vaak flink gestommel, zeker als ze over je dak of door de spouw trekken. In de loop van de nacht blijven ze rondstruinen en tegen de ochtend trekken ze zich weer terug in hun vaste rustplek.

In de winter zijn marters vaak wat stiller. Door de kou en lange nachten houden ze hun rondjes kort, al blijven ze warme plekken zoals zolders en spouwmuren opzoeken. In de zomer is dat omgekeerd: dan trekken ze er juist langer op uit en hoor je ze vaker rondstruinen in het donker.

Waarom zoeken marters juist ’s nachts naar voedsel en schuilplaatsen?

Marters zijn echte nachtdieren, en dat is geen toeval. Door zich in het donker te verplaatsen, verkleinen ze de kans om grotere roofdieren of mensen tegen te komen. Het nachtleven is voor hen simpelweg veiliger en geeft ze meer rust om voedsel te zoeken en hun omgeving te verkennen.

Hun zintuigen zijn perfect afgestemd op het donker. Ze hebben een scherp gehoor en een sterk reukvermogen, waardoor ze zonder veel licht precies weten waar muizen, ratten of vogels zich bevinden. Dat maakt de nacht het ideale moment om te jagen.

Ook hun territoriumgedrag speelt vooral ’s nachts af. Ze lopen vaste routes, laten geursporen achter en controleren of er nieuwe schuilplekken te vinden zijn. Omdat mensen meestal slapen, kunnen marters ongestoord rondkijken bij huizen en schuren. Dat verklaart waarom je juist ’s nachts geluiden hoort op zolder, in de dakgoot of onder de dakpannen: dit is het moment waarop marters hun gang gaan.

In welke seizoenen zorgen marters voor de meeste overlast?

De meeste overlast door marters ontstaat in de periode maart tot juni, wanneer de voortplanting begint. In deze maanden zijn marters druk op zoek naar veilige nestplaatsen en laten ze meer territoriaal gedrag zien. Dat merk je vooral rondom woningen, waar zolders en dakruimtes ideaal zijn vanwege de warmte en beschutting.

In het voorjaar en de vroege zomer is hun activiteit het grootst. Ze verzamelen nestmateriaal, zoeken rustige plekken om hun jongen groot te brengen en lopen vaker heen en weer. Hierdoor nemen geluiden op zolder of in de dakgoot vaak toe.

In de herfst ontstaat een tweede piek. Marters bereiden zich dan voor op de winter: ze zoeken warme schuilplaatsen en verzamelen voedsel. Hoewel de winter rustiger lijkt, betekent dat niet dat de overlast stopt. Juist in de koude maanden trekken marters graag naar verwarmde ruimtes zoals spouwmuren en zolders om te overwinteren.

Tijdens langere koude perioden blijven ze vaak in dezelfde schuilplek. Dat kan leiden tot aanhoudende geluiden, schade door hun aanwezigheid en blijvende geurproblemen door uitwerpselen en prooiresten.

Hoe kun je marter schade effectief voorkomen en je eigendom beschermen?

Marterschade begint vaak bij kleine openingen rond het dak. Zodra een marter daar eenmaal doorheen kan, kiest hij al snel een zolder of spouwmuur als veilige schuilplek. Het dichtmaken van toegangsplekken is daarom een belangrijke eerste stap. Door regelmatig te kijken naar kieren en openingen in de dakconstructie voorkom je dat marters zich kunnen nestelen waar je ze liever niet hebt.

Een eenvoudige, maar goed werkende oplossing is het gebruik van marterverjager borstels. Deze borstels worden onder de eerste rij dakpannen geplaatst en vormen een stevige barrière waardoor marters niet meer onder het dak kunnen kruipen. Ze sluiten open ruimtes netjes af en blijven jaren goed zitten.

Voor een complete bescherming kun je de borstels combineren met dakgootborstels. Zo kunnen marters niet via de dakgoot omhoog klimmen, en houd je gelijk bladeren en vuil tegen. 

Door regelmatig te controleren of er nieuwe kieren zijn ontstaan en deze borstels op de juiste plekken te plaatsen, bouw je stap voor stap een betrouwbare verdediging op tegen marteroverlast. Zo blijft je woning rustig, veilig en vrij van ongewenste bezoekers.

Veelgestelde vragen

Hoe weet ik zeker dat er marters in mijn dak zitten en niet andere dieren?

Marters maken specifieke geluiden zoals krabbende en rennende geluiden tussen 20:00-06:00, vooral in dakgoten en onder dakpannen. Ze laten ook karakteristieke uitwerpselen achter (ongeveer 8-10cm lang, gedraaid) en hebben een muffe geur. In tegenstelling tot ratten of muizen zijn marters groter en maken ze meer lawaai bij het bewegen.

Kan ik marterverjager borstels zelf installeren of heb ik een professional nodig?

De meeste huiseigenaren kunnen dakgootborstels zelf plaatsen, maar voor borstels onder dakpannen wordt professionele installatie aanbevolen vanwege veiligheidsrisico's op het dak. Zorg ervoor dat je alle toegangspunten identificeert voordat je begint - een gemiste opening maakt je investering zinloos.

Wat moet ik doen als er al marters in mijn dak zitten voordat ik borstels plaats?

Wacht tot de marters 's nachts op jacht gaan (na 20:00) en sluit dan alle toegangen af met borstels. Controleer eerst of er geen jongen in het nest zitten (maart-juni), want dit is wettelijk beschermd. Bij twijfel raadpleeg een professionele ongediertebestrijder om juridische problemen te voorkomen.

Hoe lang blijven marterverjager borstels effectief en wanneer moet ik ze vervangen?

Kwaliteitsvolle borstels gaan 5-10 jaar mee bij normale weersomstandigheden. Controleer jaarlijks op beschadigingen door storm of slijtage, vooral na de winter. Vervang borstels die hun vorm verliezen of gaten vertonen, omdat marters zeer vindingrijk zijn in het vinden van kleine openingen.

Kunnen marters door of over de borstels heen klimmen?

Goed geplaatste borstels van 9cm diameter vormen een effectieve fysieke barrière die marters niet kunnen passeren. Ze kunnen er niet doorheen kruipen en vinden geen grip om eroverheen te klimmen. Het is cruciaal dat borstels volledig aansluiten zonder gaten - marters hebben maar een opening van 5cm nodig om binnen te komen.

Is het gebruik van marterverjager borstels diervriendelijk en wettelijk toegestaan?

Ja, borstels zijn een diervriendelijke methode die marters geen schade toebrengt maar simpelweg de toegang blokkeert. Dit is wettelijk toegestaan als preventiemaatregel. Let wel op dat je geen nesten verstoort tijdens de voortplantingsperiode (maart-juni) - dit kan leiden tot boetes onder de Flora- en faunawet.

Wat zijn veelgemaakte fouten bij het installeren van marterbescherming?

De grootste fout is onvolledige afdekking - marters vinden altijd de zwakste schakel. Andere fouten zijn: borstels te los plaatsen waardoor ze verschuiven, alleen dakgoten beschermen maar dakpannen vergeten, en installatie tijdens de voortplantingsperiode waardoor jongen opgesloten raken. Plan altijd een complete inspectie vooraf.